Page 64 - Demo

3 Zhan KalvinPapa Leoni X, me dy kardinal%u00eb. Piktur%u00eb e Rafaelos2nga jeta luksoze e Selis%u00eb papnore. Pas nj%u00eb studimi t%u00eb thell%u00eb t%u00eb Bibl%u00ebs, te Luteri u p%u00ebrforcua bindja se, njeriun nga m%u00ebkati mund ta shp%u00ebtonte vet%u00ebm Zoti. Parimi themelor i doktrin%u00ebs s%u00eb re do t%u00eb ishte individualizmi fetar. Ai filloi t%u00eb besonte dhe t%u00eb predikonte se njeriu shp%u00ebton vet%u00ebm n%u00ebp%u00ebrmjet besimit dhe jo nga pun%u00ebt e mira q%u00eb ai b%u00ebn n%u00eb jet%u00eb, apo nga shitja dhe blerja e indulgjencave (parimi i shp%u00ebtimit). Besimi, sipas tij, duhej t%u00eb bazohej vet%u00ebm n%u00eb leximin e Bibl%u00ebs dhe jo n%u00eb ceremonit%u00eb fetare (parimi i %u201cshqyrtimit t%u00eb lir%u00eb%u201d). Ai mendonte se leximi i Bibl%u00ebs duhej t%u00eb b%u00ebhej n%u00eb gjuh%u00ebn amtare dhe jo n%u00eb latinisht. Sipas Luterit, feja ishte marr%u00ebdh%u00ebnie e individit me Zotin dhe nuk kishte nevoj%u00eb p%u00ebr nd%u00ebrmjet%u00ebsin%u00eb e klerik%u00ebve. Ai doli hapur kund%u00ebr pasurive t%u00eb shumta klerikale. T%u00eb gjitha kund%u00ebrshtit%u00eb, ai i botoi m%u00eb 31 tetor 1517 n%u00eb tezat e tij, p%u00ebrmbajtja e t%u00eb cilave u vendos n%u00eb portat e Katedrales s%u00eb Vitenbergut. Papa Leoni X urdh%u00ebroi Luterin q%u00eb t%u00eb mohonte bindjet e shprehura, por, kur hasi n%u00eb vendosm%u00ebrin%u00eb e tij, shpejtoi ta shkish%u00ebronte. Si kund%u00ebrp%u00ebrgjigje, Luteri dogji publikisht dokumentin papal. P%u00ebrhapja e luteranizmit u shoq%u00ebrua me dy l%u00ebvizje t%u00eb tjera t%u00eb fuqishme kund%u00ebr kish%u00ebs: ajo e fisnik%u00ebve nga nj%u00ebra an%u00eb dhe l%u00ebvizja e fshatar%u00ebve nga ana tjet%u00ebr. Perandori i Perandoris%u00eb s%u00eb Shenjt%u00eb Romake Gjermanike, Karli V, i mir%u00ebnjohur si prokatolik, doli kund%u00ebr rebelimit. N%u00eb k%u00ebto rrethana, 5 princa dhe 14 qytete protestuan n%u00eb em%u00ebr t%u00eb liris%u00eb fetare. Q%u00eb k%u00ebtu, emri protestant u shtri te t%u00eb gjith%u00eb ata q%u00eb mb%u00ebshtetnin Luteranizmin. N%u00eb vitin 1555, Perandori vendosi ta mbyllte konfliktin me Paqen e Augsburgut. K%u00ebshtu, ai u detyrua t%u00eb pranonte parimin e liris%u00eb fetare dhe ekzistenc%u00ebn e dy besimeve t%u00eb ndryshme fetare t%u00eb krishtera n%u00eb Perandorin%u00eb e tij: besimi katolik dhe ai luteran protestant. Paqja e Augsburgut konfirmoi pavar%u00ebsin%u00eb edhe t%u00eb shum%u00eb shteteve gjermane, pra cop%u00ebtimin e m%u00ebtejsh%u00ebm politik t%u00eb bashk%u00ebsis%u00eb s%u00eb tyre.Reformacioni n%u00eb vendet e tjera t%u00eb Evrop%u00ebsTeksa Luteri me teorin%u00eb e tij kontribuoi n%u00eb shk%u00ebputjen e nj%u00eb pjese t%u00eb Gjermanis%u00eb nga Kisha Katolike, Reformacioni vazhdoi t%u00eb p%u00ebrhapej me shpejt%u00ebsi edhe n%u00eb vende t%u00eb tjera t%u00eb Evrop%u00ebs, si n%u00eb Danimark%u00eb, Suedi, Norvegji dhe n%u00eb Vendet e Ul%u00ebta. Jehon%u00eb t%u00eb ve%u00e7ant%u00eb pati n%u00eb Zvic%u00ebr (Zyrih dhe Gjenev%u00eb), ku n%u00eb mb%u00ebshtetje t%u00eb ideve t%u00eb reja u hodh%u00ebn p%u00ebrkat%u00ebsisht, Ulrih Cvingli (Ulrich Zwingli, 1484-1531) dhe Zhan Kalvini (Jean Calvin, 1509-1564). Kalvini formuloi teorin%u00eb e pap%u00ebrcaktueshm%u00ebris%u00eb, sipas s%u00eb cil%u00ebs Zoti %u00ebsht%u00eb pafund%u00ebsisht i madh dhe njeriu pafund%u00ebsisht i vog%u00ebl para Tij. Ata i ndan nj%u00eb humner%u00eb aq e thell%u00eb, saq%u00eb vet%u00ebm Zoti mund ta kap%u00ebrcej%u00eb. Kjo %u00ebsht%u00eb arsyeja q%u00eb vet%u00ebm kush do Zotin mund t%u00eb shp%u00ebtoj%u00eb. Kalvinizmi u p%u00ebrhap shum%u00eb shpejt, ve%u00e7an%u00ebrisht nd%u00ebr klasat borgjeze t%u00eb vendeve t%u00eb ndryshme, nga Zvicra n%u00eb Holand%u00eb, nga Franca n%u00eb Angli.Reformacioni n%u00eb Angli Ndryshe nga reforma n%u00eb Evrop%u00ebn Kontinentale, Reformacioni anglez filloi me nj%u00eb betej%u00eb mes mbretit dhe kish%u00ebs. Megjithat%u00eb, mosmarr%u00ebveshja duhet t%u00eb vendoset n%u00eb 62